Nasz cel:

Posługiwanie się językami obcymi w miejscu pracy oraz poza nim staje się coraz ważniejsze. Niniejsza broszura, wydana przez Niemiecką Izbę Przemysłowo-Handlową, Federalne Stowarzyszenie Niemieckich Szkół Prywatnych oraz WBT, instytucję oferującą egzaminy telc, ma na celu przybliżenie założeń Europejskiego systemu opisu kształcenia językowego oraz podkreślenie jego znaczenia dla pracowników przemysłu.

Poprawa porozumiewania się Europejczyków między sobą jest bardzo istotna dla zjednoczonej Europy. Europejski system opisu kształcenia językowego (ESOKJ) jest krokiem prowadzącym do osiągnięcia tego celu. Europejski system opisu ma zachęcić do współpracy pomiędzy instytucjami oświatowymi w całej Europie, a w szczególności dostarczyć sposobu oceniania kompetencji językowych uznawanego we wszystkich państwach naszego kontynentu. Międzynarodowy rynek pracy wymaga wspólnych sposobów opisu i oceny sprawności językowych w miejscu pracy. Opis ten musi odnosić się do wspólnego europejskiego systemu poziomów kompetencji językowych. Wydawcy niniejszej broszury chcą podać przykłady, w jaki sposób można wykorzystać ESOKJ do opisu i oceny sytuacji komunikacyjnych w miejscu pracy. Zapożyczono tu opisy kompetencji zawarte w ESOKJ, aby pokazać, w jaki sposób pasują one do sprawności językowych w sytuacjach związanych z pracą.

Dotychczas istniały jedynie niekompletne i niespójne sposoby oceniania sprawności językowych, często oparte na jednostronnych osądach. Kierownicy działów kadr i prowadzący szkolenia dla pracowników mogą jedynie przypuszczać, co oznaczają takie określenia jak ANGIELSKI – płynny, HISZPAŃSKI – dobry, FRANCUSKI – bardzo dobry w mowie i piśmie, i jak dobrze starający się o pracę poradzi sobie z wyzwaniami językowymi czekającymi go w miejscu pracy. Zmiana nastąpiła wraz z ogłoszeniem ESOKJ. W przyszłości można będzie udzielić dokładnej odpowiedzi na następujące pytanie: Na ile kandydat naprawdę zna dany język ?

Europejski system opisu kształcenia językowego (ESOKJ) został opracowany przez Radę Współpracy Kulturalnej (CDCC) na zlecenie Rady Europy. System opisu zawiera ścisłe wytyczne oceniania kompetencji językowej. Dzięki ESOKJ możliwe jest sporządzenie szczegółowego i jasnego opisu, w jaki sposób pracownik ma dawać sobie radę w poszczególnych sytuacjach zawodowych (posiedzenia/ telefonowanie/ korespondencja przy pomocy e-maili lub faksu, itp.)

ESOKJ może również służyć do międzynarodowych porównań, ponieważ podane tam kategorie mogą stanowić podstawę opisu kompetencji językowych. Klasyfikacja oparta jest głównie na czterech tradycyjnych sprawnościach – słuchaniu, czytaniu, mówieniu i pisaniu. ESOKJ, w ramach tych czterech dziedzin, definiuje zadania językowe na tle zestawu sześciu międzynarodowo porównywalnych poziomów. Na podstawie tego zestawu możliwe jest sporządzenie dokładnego profilu kompetencji dla każdego kandydata. Potrzeby językowe danej firmy można odnieść do programów kursów językowych, co sprawia, że nauczanie i uczenie się jest ściśle związane z miejscem pracy. Oprócz tego, ESOKJ daje komisjom egzaminacyjnym oraz instytucjom nauczania dorosłych normy dla jasnego zdefiniowania ich wymogów, dzięki czemu stają się one międzynarodowo porównywalne.

Jeśli, na przykład, pracownik jedzie za granicę jako przedstawiciel handlowy, musi on dobrze rozumieć teksty pisane w języku obcym oraz umieć reagować na wypowiedzi ustne. Z drugiej strony, zasady korespondencji handlowej są dla takiego pracownika mniej ważne niż dla kogoś na stanowisku kierownika działu sprzedaży czy marketingu.

ESOKJ pozwala na rozróżnienie poszczególnych sprawności językowych i na ich obiektywną ocenę. Tak więc, ESOKJ daje nam podstawę dla nauczania języków opartego na zadaniach, co bezpośrednio wiąże nauczanie języków z wymogami danego stanowiska pracy. Ponadto, przyjęcie ESOKJ w całej Europie oznacza, że łatwo będzie porównać podania o pracę pochodzące z różnych państw.

Jak rozpoznać nowe standardy?
Na kolejnych stronach wybrano przykładowe sytuacje w miejscu pracy (takie jak telefonowanie, korespondencja handlowa, konferencje, prezentacje) i przedstawiono je w stosunku do ESOKJ. Cztery sprawności (słuchanie, czytanie, mówienie i pisanie) zostały ocenione osobno w różnych sytuacjach w wyszczególnieniem, które kompetencje językowe należą do poszczególnych poziomów: od A1 (poziom początkujący) do C2 (bliski poziomowi rodzimego użytkownika języka).

Informacje na temat sprawności językowych

 

A2

B1

B2

C1

C2

 

 

Czytanie
ze zrozumieniem

Potrafi wyszukiwać konkretne, możliwe do przewidzenia informacje, zawarte w prostych materiałach codziennego użytku, np.: w reklamach, prospektach, jadłospisach, listach polecających i rozkładach jazdy.

Potrafi czytać proste, konkretne teksty na tematy związane z własną specjalnością i zainteresowaniami, uzyskując zadowalający stopień ich zrozumienia. Rozumie opisy wydarzeń zawrte w prywatnej korespondencji.

Rozumie specjalistyczne artykuły spoza swojej dziedziny, dotyczące problemów współczesnego świata, w których piszący prezentują określone stanowiska i poglądy.

Rozumie długie i złożone teksty informacyjne i literackie, dostrzegając ich zróżnicowanie pod względem stylu. Rozumie artykuły specjalistyczne i techniczne z różnych dziedzin.

Rozumie z łatwością praktycznie wszystkie formy języka pisanego, włączając w to abstrakcyjne lub językowo skomplikowane teksty, takie jak podręczniki, artykuły specjalistyczne i dzieła literackie.

 

 

Rozumienie
ze słuchu

Rozumie wypowiedzi i często używane wyrażenia, w zakresie tematów, związanych z życiem codziennym (są to np.: bardzo podstawowe informacje dotyczące osoby rozmówcy i jego rodziny, zakupów, otoczenia, pracy).

Potrafi zrozumieć główne myśli zawarte w wypowiedzi na znane mu tematy, typowe dla domu, szkoły, czasu wolnego itd. Potrafi zrozumieć główne wątki wielu programów radiowych i telewizyjnych, traktujących o sprawach bieżących lub o sprawach interesujących go prywatnie lub zawodowo.

Potrafi zrozumieć główne treści wykładów, wystąpień i raportów oraz innych form prezentacji akademickich/zawodowych, złożonych pod względem treści, leksyki i struktury.

Rozumie szczegółowo wypowiedzi na tematy abstrakcyjne i złożone o charakterze specjalistycznym, wykraczającym poza znaną mu dziedzinę. Bez wysiłku nadąża za debatami, nawet na abstrakcyjne, złożone i nieznane sobie tematy.

Nie ma żadnych trudności ze zrozumieniem jakiejkolwiek wypowiedzi mówionej – słuchanej „na żywo” czy odbieranej za pośrednictwem mediów – nawet przy szybkim tempie mówienia rodzimego użytkownika języka, pod warunkiem jednak, iż ma trochę czasu, by przyzwyczaić się do nowego akcentu.

 

 

 

Pisanie

Potrafi pisać krótkie i proste notatki lub wiadomości, wynikające z doraźnych potrzeb. Potrafi napisać bardzo prosty list prywatny.

Potrafi pisać proste teksty na znane mu lub związane z jego zainteresowaniami tematy. Potrafi pisać prywatne listy, notować w trakcie wykładu wystarczająco precyzyjnie, sporządzać tekst przydatny dla niego po jakimś czasie – zakładając, że wykład dotyczy tematu z zakresu jego zaintereswań.

Potrafi pisać zrozumiałe, szczegółowe teksty na tematy związane z jego zainteresowaniami. Potrafi napisać rozprawkę lub opracowanie, przekazując informacje lub rozważając argumenty ‚za’ i ‚przeciw’ oraz przedstawić zalety i wady różnych możliwości wyboru.

Potrafi się wypowiadać w zrozumiałych i dobrze zbudowanych tekstach, dosyć szeroko przedstawiając swój punkt widzenia. Potrafi pisać o złożonych zagadnieniach, podkreślając kwestie, które uważa za najistotniejsze. Potrafi dostosować styl tekstu do potencjalnego czytelnika.

Potrafi pisać o złożonych zagadnieniach w listach, opracowaniach lub artykułach, prezentując poruszane problemy logicznie i skutecznie, tak by ułatwić odbiorcy zrozumienie i zapamiętanie najważniejszych kwestii. Potrafi pisać streszczenia i recenzje prac specjalistycznych i utworów literackich.

 

 

Mówienie

Umie opisywać życie codzienne własnego otoczenia, odnosząc się do ludzi, miejsc, pracy lub nauki/studiów. Potrafi opisywać plany i ustalenia, zwyczaje i rutynowe działania z przeszłości oraz osobiste doświadczenia.

Potrafi łączyć wyrażenia w prosty sposób, by opisywać przeżycia i zdarzenia, a także swoje plany ambicje. Potrafi krótko uzasadniać i objaśniać własne poglądy i zamiary.

Potrafi płynnie, poprawnie i skutecznie wypowidać się na wiele tematów ogólnych, akademickich lub zawodowych. Potrafi spontanicznie odejść od treści przygotowanego tekstu, rozwijając interesujące wątki, wykazując się przy tym znaczną płynnością i łatwością wypowiedzi.

Potrafi wyrażać się płynnie i spontanicznie, prawie bez wysiłku. Wykazuje dobrą znajomość wyrażeń idiomatycznych i potocznych. Umie przekonująco uzasadnić własne stanowisko, odpowiadając na pytania i uwagi, a także płynnie, spontanicznie i stosownie reagować na złożone kontrargumenty.

Potrafi przedstawić płynny, klarowny wywód lub opis sformułowany w stylu właściwym dla danego kontekstu w sposób logiczny i skuteczny, ułatwiając odbiorcy odnotowanie i zapamiętanie najważniejszych kwestii.

 

A1

SŁUCHANIE
Potrafię zrozumieć znane mi słowa i bardzo podstawowe wyrażenia dotyczące mnie osobiście, mojej rodziny i bezpośredniego otoczenia, gdy tempo wypowiedzi jest wolne a wymowa wyraźna.

CZYTANIE
Rozumiem znane nazwy, słowa i bardzo proste zdania, np.: na tablicach informacyjnych i plakatach lub w katalogach.

POROZUMIEWANIE SIĘ
Potrafię brać udział w rozmowie pod warunkiem, że rozmówca jest gotów powtarzać lub inaczej formułować swoje myśli, mówiąc wolniej oraz pomagając mi ująć w słowa to, co usiłuję opowiedzieć. Potrafię formułować proste pytania dotyczące najlepiej mi znanych tematów lub najpotrzebniejszych spraw – i odpowiadać na tego typu pytania.

SAMODZIELNE WYPOWIADANIE SIĘ
Potrafię używać prostych wyrażeń i zdań, aby opisać miejsce, gdzie mieszkam oraz ludzi, których znam.

PISANIE
Potrafię napisać krótki, prosty tekst na widokówce, np. z pozdrowieniami z wakacji. Potrafię wypełniać formularze (np. w hotelu) z danymi osobowymi, takimi jak nazwisko, adres, obywatelstwo.

A2

SŁUCHANIE
Potrafię zrozumieć wyrażenia i najczęściej używane słowa, związane ze sprawami dla mnie ważnymi (np. podstawowe informacje dotyczące mnie i mojej rodziny, zakupów, miejsca i regionu zamieszkania, zatrudnienia). Potrafię zrozumieć główny sens zawarty w krótkich, prostych komunikatach i ogłoszeniach.

CZYTANIE
Potrafię czytać bardzo krótkie, proste teksty. Potrafię znaleźć konkretne, przewidywalne informacje w prostych tekstach dotyczących życia codziennego, takich jak ogłoszenia, reklamy, prospekty, karty dań, rozkłady jazdy. Rozumiem krótkie, proste listy prywatne.

POROZUMIEWANIE SIĘ
Potrafię brać udział w zwykłej, typowej rozmowie wymagającej prostej i bezpośredniej wymiany informacji na znane mi tematy. Potrafię sobie radzić w bardzo krótkich rozmowach towarzyskich, nawet jeśli nie rozumiem wystarczająco dużo, by samemu podtrzymać rozmowę.

SAMODZIELNE WYPOWIADANIE SIĘ
Potrafię posłużyć się ciągiem wyrażeń i zdań, by w prosty sposób opisać swoją rodzinę, innych ludzi, warunki życia, swoje wykształcenie, swoją obecną i poprzednią pracę.

PISANIE
Potrafię pisać krótkie i proste notatki lub wiadomości wynikające z doraźnych potrzeb. Potrafię napisać bardzo prosty list prywatny, na przykład dziękując komuś za coś.

B1

SŁUCHANIE
Potrafię zrozumieć główne myśli zawarte w jasnej, sformułowanej w standardowej odmianie języka wypowiedzi na znane mi tematy, typowe dla domu, szkoły, czasu wolnego itd. Potrafię zrozumieć główne wątki wielu programów radiowych i telewizyjnych traktujących o sprawach bieżących lub o sprawach interesujących mnie prywatnie lub zawodowo – wtedy, kiedy te informacje są podawane stosunkowo wolno i wyraźnie.

CZYTANIE
Rozumiem teksty składające się głównie ze słów najczęściej występujących, dotyczących życia codziennego lub zawodowego. Rozumiem opisy wydarzeń, uczuć i pragnień zawarte w prywatnej korespondencji.

POROZUMIEWANIE SIĘ
Potrafię sobie radzić w większości sytuacji, w których można się znaleźć w czasie podróży po kraju lub regionie, gdzie mówi się danym językiem. Potrafię - bez uprzedniego przygotowania – włączać się do rozmów na znane mi tematy prywatne lub dotyczące życia codziennego (np. rodziny, zainteresowań, pracy, podróżowania i wydarzeń bieżących).

SAMODZIELNE WYPOWIADANIE SIĘ
Potrafię łączyć wyrażenia w prosty sposób, by opisywać przeżycia i zdarzenia, a także swoje marzenia, nadzieje i ambicje. Potrafię krótko uzasadniać i objaśniać własne poglądy i plany. Potrafię relacjonować wydarzenia i opowiadać przebieg akcji książek czy filmów, opisując własne reakcje i wrażenia.

PISANIE
Potrafię pisać proste teksty na znane mi lub związane z moimi zainteresowaniami tematy.
Potrafię pisać prywatne listy, opisując swoje przeżycia i wrażeni

B2

SŁUCHANIE
Potrafię zrozumieć dłuższe wypowiedzi i wykłady oraz nadążać za skomplikowanymi nawet wywodami – pod warunkiem, że temat jest mi w miarę znany. Rozumiem większość wiadomości telewizyjnych i programów o sprawach bieżących. Rozumiem większość filmów w standardowej odmianie języka.

CZYTANIE
Czytam ze zrozumieniem artykuły i reportaże dotyczące problemów współczesnego świata, w których piszący prezentują określone stanowiska i poglądy. Rozumiem współczesną prozę literacką.

POROZUMIEWANIE SIĘ
Potrafię się porozumiewać na tyle płynnie i spontanicznie, że mogę prowadzić dość swobodne rozmowy z rodzimymi użytkownikami języka. Potrafię brać czynny udział w dyskusjach na znane mi tematy, przedstawiając swoje zdanie i broniąc swoich poglądów.

SAMODZIELNE WYPOWIADANIE SIĘ
Potrafię formułować przejrzyste, rozbudowane wypowiedzi na różne tematy związane z dziedzinami, które mnie interesują. Potrafię wyjaśnić swój punkt widzenia w danej kwestii oraz podać argumenty za i przeciw względem możliwych rozwiązań.

PISANIE
Potrafię pisać zrozumiałe, szczegółowe teksty na dowolne tematy związane z moimi zainteresowaniami. Potrafię napisać rozprawkę lub opracowanie, przekazując informacje lub rozważając argumenty za i przeciw. Potrafię pisać listy, podkreślając znaczenie, jakie mają dla mnie dane wydarzenia i przeżycia.

C1

SŁUCHANIE
Rozumiem dłuższe wypowiedzi, nawet jeśli nie są one jasno skonstruowane i kiedy związki logiczne są w nich jedynie implikowane, a nie wyrażone bezpośrednio. Bez większych trudności rozumiem programy telewizyjne i filmy.

CZYTANIE
Rozumiem długie i złożone teksty informacyjne i literackie, dostrzegając i doceniając ich zróżnicowanie pod względem stylu. Rozumiem artykuły specjalistyczne i dłuższe instrukcje techniczne, nawet te niezwiązane z moją dziedziną

POROZUMIEWANIE SIĘ
Potrafię się wypowiadać płynnie i spontanicznie, bez zbyt widocznego namyślania się w celu znalezienia właściwych sformułowań. Potrafię skutecznie porozumiewać się w kontaktach towarzyskich i sprawach zawodowych. Potrafię precyzyjnie formułować swoje myśli i poglądy, zręcznie nawiązując do wypowiedzi rozmówców.

SAMODZIELNE WYPOWIADANIE SIĘ
Potrafię formułować przejrzyste i szczegółowe wypowiedzi dotyczące skomplikowanych zagadnień, rozwijać w nich wybrane podtematy lub poszczególne kwestie i kończyć je odpowiednią konkluzją.

PISANIE
Potrafię się wypowiadać w zrozumiałych i dobrze zbudowanych tekstach, dosyć szeroko przedstawiając swój punkt widzenia. Potrafię pisać o złożonych zagadnieniach w prywatnym liście, w rozprawce czy opracowaniu, podkreślając kwestie, które uważam za najistotniejsze. Potrafię dostosować styl tekstu do potencjalnego czytelnika.

C2

SŁUCHANIE
Nie mam żadnych trudności ze zrozumieniem jakiejkolwiek wypowiedzi mówionej – słuchanej „na żywo” czy odbieranej za pośrednictwem mediów – nawet przy szybkim tempie mówienia rodzimego użytkownika języka, pod warunkiem jednak, iż mam trochę czasu, by przyzwyczaić się do nowego akcentu.

CZYTANIE
Rozumiem z łatwością praktycznie wszystkie formy języka pisanego, włączając w to abstrakcyjne lub językowo skomplikowane teksty, takie jak podręczniki, artykuły specjalistyczne i dzieła literackie.

POROZUMIEWANIE SIĘ
Potrafię bez żadnego wysiłku brać udział w każdej rozmowie czy dyskusji. Dobrze znam i odpowiednio stosuję wyrażenia idiomatyczne i potoczne. Wyrażam się płynnie, subtelnie różnicując odcienie znaczeń. Jeśli nawet miewam pewne problemy z wyrażeniem czegoś, potrafię tak przeformułowywać swoje wypowiedzi, że rozmówcy są właściwie nieświadomi moich braków.

SAMODZIELNE WYPOWIADANIE SIĘ
Potrafię przedstawić płynny, klarowny wywód lub opis sformułowany w stylu właściwym dla danego kontekstu w sposób logiczny i skuteczny, ułatwiając odbiorcy odnotowanie i zapamiętanie najważniejszych kwestii.

PISANIE
Potrafię pisać płynne, zrozumiałe teksty, stosując odpowiedni w danym przypadku styl. Potrafię pisać o złożonych zagadnieniach w listach, opracowaniach lub artykułach, prezentując poruszane problemy logicznie i skutecznie, tak by ułatwić odbiorcy zrozumienie i zapamiętanie najważniejszych kwestii. Potrafię pisać streszczenia i recenzje prac specjalistycznych i utworów literackich.